- ذكر وفاة آمنة أم رسول الله صلى الله عليه وسلم
- Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'in annesi Âmine'nin vefatının zikri
245- أخبرنا محمد بن عمر بن واقد الأسلمي، أخبرنا محمد بن عبد الله، عن
الزهري قال (ح) وحدثنا محمد بن صالح، عن عاصم بن عمر بن قتادة، قال (ح)
وحدثنا عبد الرحمن بن عبد العزيز، عن عبد الله بن أبي بكر بن محمد بن عمرو
بن حزم قال (ح) وحدثنا هاشم بن عاصم الأسلمي، عن أبيه، عن ابن عباس، دخل
حديث بعضهم في حديث بعض، قالوا: كان رسول الله صلى الله عليه وسلم مع أمه
آمنة بنت وهب،
فلما بلغ ست سنين، خرجت به إلى أخواله بني عدي بن النجار بالمدينة تزورهم
به، ومعه أم أيمن تحضنه وهم على بعيرين، فنزلت به في دار النابغة، فأقامت
به عندهم شهرا، فكان رسول الله صلى الله عليه وسلم يذكر أمورا كانت في
مقامه ذلك لما نظر إلى أطم بني عدي بن النجار عرفه، وقال: كنت ألاعب أنيسة
جارية من الأنصار على هذا الأطم، وكنت مع غلمان من أخوالي نطير طائرا كان
يقع عليه، ونظر إلى الدار فقال: ههنا نزلت بي أمي، وفي هذه الدار قبر أبي
عبد الله بن عبد المطلب، وأحسنت العوم في بئر بني عدي بن النجار، وكان قوم
من اليهود يختلفون ينظرون إليه، فقالت أم أيمن: فسمعت أحدهم يقول: هو نبي
هذه الأمة، وهذه دار هجرته، فوعيت ذلك كله من كلامه ثم رجعت به أمه إلى
مكة، فلما كانوا بالأبواء توفيت آمنة بنت وهب، فقبرها هناك، فرجعت به أم
أيمن على البعيرين اللذين قدموا عليهما مكة، وكانت تحضنه مع أمه، ثم بعد أن
ماتت، فلما مر رسول الله صلى الله عليه وسلم في عمرة الحديبية بالأبواء
قال: إن الله قد أذن لمحمد في زيارة قبر أمه، فأتاه رسول الله صلى الله
عليه وسلم فأصلحه وبكى عنده وبكى المسلمون لبكاء رسول الله صلى الله عليه
وسلم، فقيل له؟ فقال: أدركتني رحمتها فبكيت.
246- أخبرنا مالك بن إسماعيل النهدي أبو غسان، أخبرنا شريك بن عبد الله، عن
سماك بن حرب، عن القاسم قال: استأذن النبي صلى الله عليه وسلم في زيارة قبر
أمه فأذن له، فسأل المغفرة لها فأبي عليه.
247- أخبرنا قبيصة بن عقبة أبو عامر السوائي، أخبرنا سفيان بن سعيد الثوري،
عن علقمة بن مرثد، عن ابن بريدة، عن أبيه، قال: لما فتح رسول الله صلى الله
عليه وسلم مكة أتى جذم قبر فجلس إليه، وجلس الناس حوله فجعل كهيئة المخاطب،
ثم قام وهو يبكي، فاستقبله عمر وكان من أجرأ الناس عليه، فقال: بأبي أنت
وأمي يا رسول الله، ما الذي أبكاك؟ فقال: هذا قبر أمي سألت ربي الزيارة
فأذن لي، وسألته الاستغفار فلم يأذن لي، فذكرتها فرققت فبكيت فلم ير يوما
كان أكثر باكيا من يومئذ. قال ابن سعد: وهذا غلط وليس قبرها بمكة وقبرها
بالأبواء.
Türkçe Tercüme
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'in annesi Âmine'nin vefatının zikri
245- Bize Muhammed b. Ömer b. Vâkid el-Eslemî haber verdi, bize Muhammed b. Abdullah, Zührî'den (haber verdi) dedi (h) Bize Muhammed b. Sâlih, Âsım b. Ömer b. Katâde'den (rivayet etti) dedi (h) Bize Abdurrahman b. Abdülazîz, Abdullah b. Ebî Bekr b. Muhammed b. Amr b. Hazm'dan (rivayet etti) dedi (h) Bize Hâşim b. Âsım el-Eslemî, babasından, o da İbn Abbas'tan (rivayet etti) — bunların rivayetleri birbirine karışmış olarak — dediler ki: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem annesi Âmine bint Vehb ile birlikteydi.
Altı yaşına ulaşınca annesi onu Medine'de bulunan dayıları Benî Adiy b. Neccâr'a ziyarete götürdü. Yanlarında onu himaye eden Ümmü Eymen de vardı; iki deve üzerindeydiler. Nâbiğa'nın evinde konakladı ve orada bir ay kaldılar. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, o konaklamasında yaşadığı bazı olayları hatırlar, Benî Adiy b. Neccâr'ın kalesine (utumuna) baktığında onu tanır ve şöyle derdi: "Ensar'dan Üneyse adında bir cariyeyle şu kalenin üzerinde oynardım. Dayılarımın çocuklarıyla birlikte üzerine konan bir kuşu kovalardım." Eve baktığında da şöyle dedi: "İşte burada annem beni konaklattı, ve şu evde babam Abdullah b. Abdülmuttalib'in kabri vardır. Benî Adiy b. Neccâr'ın kuyusunda güzel yüzme öğrendim." O sırada bazı Yahudiler gelip gidip ona bakıyorlardı. Ümmü Eymen dedi ki: "Onlardan birinin şöyle dediğini işittim: 'Bu, bu ümmetin peygamberidir, bu da onun hicret yurdudur.'" Bunların hepsini, onun sözünden belleyip aklında tuttum.
Sonra annesi onu alıp Mekke'ye döndürdü. Ebvâ'ya vardıklarında Âmine bint Vehb vefat etti ve orada defnedildi. Ümmü Eymen onu, Mekke'ye geldikleri iki deve üzerinde geri götürdü; annesiyle birlikte onu himaye ediyordu, annesi öldükten sonra da himayesine devam etti.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, Hudeybiye umresi sırasında Ebvâ'dan geçerken şöyle dedi: "Allah, Muhammed'e annesinin kabrini ziyaret etme izni verdi." Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem oraya gitti, kabri düzeltti ve yanında ağladı. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'in ağlamasına Müslümanlar da ağladı. Kendisine bu durumu sorulunca: "Ona olan merhametim beni sarstı da ağladım" buyurdu.
246- Bize Mâlik b. İsmâîl en-Nehdî Ebû Gassân haber verdi, bize Şerîk b. Abdullah, Simâk b. Harb'den, o da Kâsım'dan naklen haber verdi ki: Nebî sallallahu aleyhi ve sellem, annesinin kabrini ziyaret etmek için izin istedi, kendisine izin verildi. Onun için bağışlanma diledi, fakat buna izin verilmedi.
247- Bize Kabîsa b. Ukbe Ebû Âmir es-Suvâî haber verdi, bize Süfyân b. Saîd es-Sevrî, Alkame b. Mersed'den, o da İbn Büreyde'den, o da babasından naklen haber verdi, dedi ki: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Mekke'yi fethettiğinde bir kabir kalıntısına geldi ve yanına oturdu, insanlar da etrafına oturdular. Konuşan biri gibi bir hal aldı, sonra ağlayarak ayağa kalktı. Ömer, ki insanlar içinde ona karşı en cesur olanıydı, karşısına çıkıp: "Anam babam sana feda olsun, ey Allah'ın Rasûlü! Seni ağlatan nedir?" dedi. Buyurdu ki: "Bu annemin kabridir. Rabbimden ziyaret etmeyi diledim, bana izin verdi. Onun için bağışlanma dilemeyi de diledim, fakat buna izin vermedi. Onu hatırladım, yüreğim yumuşadı ve ağladım." O günden daha çok ağlanan bir gün görülmedi.
İbn Sa'd dedi ki: Bu bir yanılgıdır, annesinin kabri Mekke'de değildir, kabri Ebvâ'dadır.
Yapay zekâ destekli tercümedir; ilmî çalışmalar için aslına başvurunuz.