$ 1114- عبد الله بن سعد
$ 1114- Abdullah bin Sa'd
ابن أبي سرح بن الحارث بن حبيب بن جذيمة بن مالك بن حسل بن عامر بن لؤي.
وأمه مهانة بنت جابر, من الأشعريين.
فولد عبد الله بن سعد: محمدا, وأمه بنت حمزة بن السرح بن عبد كلال،
وعياضا, لأم ولد، وأم كلثوم, وأمها من حمير، ورملة, وأمها أم سعيد بنت نوفل
بن الحارث بن عبد المطلب، وأم جميل، ودعد، وأم الفضل، وأم عمرو، لأمهات أولاد.
6879- قالوا: وكان عبد الله بن سعد بن أبي سرح قد أسلم قديما، وكان يكتب
لرسول الله صلى الله عليه وسلم الوحي، فربما أملى عليه رسول الله صلى الله
عليه وسلم: {سميع عليم} فكتب: عليم حكيم, فيقرأه رسول الله صلى الله عليه
وسلم, فيقول: كذلك الله، ويقره. فافتتن عبد الله بن سعد, وقال: ما يدري
محمد ما يقول، إني لأكتب له ما شئت، هذا الذي كتبت يوحى إلي كما يوحى إلى
محمد, وخرج هاربا من المدينة إلى مكة مرتدا، فأهدر رسول الله صلى الله عليه
وسلم دمه يوم الفتح.
فجاء إلى عثمان بن عفان، وكان أخاه في الرضاعة، فقال: يا أخي، إني والله
قد اخترتك على غيرك، فاحبسني هاهنا، واذهب إلى النبي صلى الله عليه وسلم
فكلمه في، فإن محمدا إن رآني ضرب الذي فيه عيناي، إن جرمي أعظم الجرم، وقد
جئتك تائبا, فقال عثمان: بل اذهب معي, فقال عبد الله: والله لئن رآني
ليضربن عنقي ولا يناظرني، قد أهدر دمي، وأصحابه يطلبونني في كل موضع, فقال
عثمان: انطلق معي، فلا يقتلك إن شاء الله. فلم يرع رسول الله صلى الله عليه
وسلم إلا بعثمان آخذ بيد عبد الله بن سعد بن أبي سرح واقفين بين يديه.
فأقبل عثمان على النبي صلى الله عليه وسلم, فقال: يا رسول الله، إن أمه
كانت تحملني وتمشيه، وكانت ترضعني وتفطمه، وكانت تلطفني وتتركه، فهبه لي,
فأعرض عنه رسول الله صلى الله عليه وسلم، وجعل عثمان كلما أعرض عنه النبي
صلى الله عليه وسلم بوجهه استقبله، فيعيد عليه هذا الكلام، وإنما أعرض
النبي صلى الله عليه وسلم إرادة أن يقوم رجل فيضرب عنقه, لأنه لم يؤمنه،
فلما رأى أن لا يقوم أحد، وعثمان قد أكب على رسول الله صلى الله عليه وسلم
يقبل رأسه، وهو يقول: يا رسول الله، تبايعه فداك أبي وأمي. فقال رسول الله
صلى الله عليه وسلم: نعم، ثم التفت إلى أصحابه, فقال: ما منعكم أن يقوم رجل
منكم إلى هذا الكلب فيقتله، أو قال: الفاسق؟
فقال عباد بن بشر: ألا أومأت إلي يا رسول الله؟ فوالذي بعثك بالحق، إني
لأتبع طرفك من كل ناحية، رجاء أن تشير إلي, فأضرب عنقه, ويقال: قال هذا أبو
اليسر، ويقال: عمر بن الخطاب، ولعلهم قالوه جميعا، فقال رسول الله صلى الله
عليه وسلم: إني لا أقتل بالإشارة، وقائل يقول: إن النبي صلى الله عليه وسلم
قال يومئذ: إن النبي لا تكون له خائنة الأعين، فبايعه رسول الله صلى الله
عليه وسلم على الإسلام.
وجعل عبد الله بعد ذلك كلما رأى رسول الله صلى الله عليه وسلم يفر منه،
فقال عثمان لرسول الله صلى الله عليه وسلم: بأبي أنت وأمي، لو ترى ابن أم
عبد الله يفر منك كلما رآك, فتبسم رسول الله صلى الله عليه وسلم, ثم قال:
أولم أبايعه وأؤمنه, فقال: بلى، أي رسول الله، ولكنه يتذكر عظيم جرمه في
الإسلام, فقال النبي صلى الله عليه وسلم: الإسلام يجب ما كان قبله، فرجع
عثمان إلى عبد الله بن سعد فأخبره، فكان يأتي فيسلم على النبي صلى الله
عليه وسلم مع الناس بعد ذلك.
6880- قال: أخبرنا محمد بن عمر, قال: حدثنا أسامة بن زيد الليثي, عن يزيد
بن أبي حبيب, قال: كان عمرو بن العاص عاملا لعثمان بن عفان على مصر, فعزله
عن الخراج، وأقره على الصلاة والجند، واستعمل عبد الله بن سعد بن أبي سرح
على الخراج، فتباغيا، فكتب عبد الله بن سعد إلى عثمان: أن عمرو بن العاص
كسر علي الخراج، وكتب عمرو بن العاص إلى عثمان: أن عبد الله بن سعد كسر علي
مكيدة الحرب، فكتب عثمان إلى عمرو: أن انصرف, فعزله، وولى عبد الله بن سعد
الجند والصلاة مع الخراج بمصر.
6881- قال: أخبرنا محمد بن عمر, قال: حدثني شرحبيل بن أبي عون, عن عياش بن
عباس, قال: لما عزل عثمان بن عفان عمرو بن العاص عن الخراج بمصر، وولى عبد
الله بن سعد، كتب إلى عبد الله بن سعد: أما بعد، فقد رأيت ما صنعت بك، عزلت
عنك عمرو بن العاص واستعملك، فإذا جاءك كتابي هذا فاحشد في الخراج، وإياك
في حشدك أن تظلم مسلما أو معاهدا.
قال: فبعث إليه عبد الله بن سعد بمال قد حشد فيه، فلما وضع بين يدي
عثمان, قال: علي بعمرو بن العاص، فأتي به مسرعا، فقال: ما تشاء؟ فقال
عثمان، يا عمرو, أرى تلك اللقاح درت بعدك, فقال عمرو: إنما درت بهلاك
فصالها وأنها قد هزلت, قال: فسكت عثمان رحمه الله.
Türkçe Tercüme
1114- Abdullah bin Saad
Abdullah bin Abi Sarh bin al-Harith bin Habib bin Juthama bin Malik bin Hasl bin Amir bin Luay.
Annesi Mihana bint Jabir, Eş'arililerdendir.
Abdullah bin Saad'ın çocukları şunlardır: Muhammed, annesi Hamza bin es-Sarh bin Abd Kell'in kızıdır; İyyaz, cariye annesi; Ümmü Kulsüm, annesi Himyerlilerdendir; Rumle, annesi Ümmü Said bint Nevfel bin al-Harith bin Abdulmuttalib; Ümmü Cemel, Ded, Ümmü'l-Fadl, Ümmü Amr, bunların hepsi cariye anneler.
6879- Dediler ki: Abdullah bin Saad bin Abi Sarh çok eski zamanda İslam'a girmiş, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'in vahiy yazıcısı olmuştur. Bazen Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ona: "İşiten Bilir" der, o: "Bilir Hikmetlidir" yazar; Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bunu okur ve "Böyledir, Allah'ın dilediği budur" der ve onaylar. Bundan Abdullah bin Saad cezblenmiş ve "Muhammed ne söylediğini bilmiyor, ben ona ne istersen yazarım; benim yazdığım Muhammed'e vahiy getirildiği gibi bana da getirilir" demiştir. Sonra Medine'den Mekke'ye kaçarak riddeye girmişti. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem fetih günü onun kanını hiç bir şey vermekle mutlak kıldı.
Osman bin Affan'ın yanına geldi. Osman, emziren kardeşiydi. Abdullah, "Ey kardeşim! Vallahi seni herkesten seçtim, beni buraya bağla ve sen Nebi sallallahu aleyhi ve sellem'e git, benim için onunla konuş. Muhammed beni görürse, iki gözümü vuran kılıcımı bana indiriyor. Benim suçum en büyük suç. Tâib olarak sana geldim" dedi. Osman, "Hayır, benimle git" dedi. Abdullah, "Vallahi, beni görürse beni tefekkür etmeden boynunu vurur. Kanımı heder kıldı ve ashabı beni her yerde arıyor" dedi. Osman, "Benimle git, inşallah seni öldürmez" dedi. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'i birden bire Osman Abdullah bin Saad bin Abi Sarh'ın elini tutmuş vaziyette kendisinin önünde ayakta gördü.
Osman Nebi sallallahu aleyhi ve sellem'e dönerek, "Ey Allah'ın Resûlü! Annesi beni taşırken onu yürütürdü; beni emzirirken onu keserdim; beni şefkatle muamele ederken onu terk ederdi. Onu bana bağışla" dedi. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ondan yüz çevirdi. Osman, Nebi sallallahu aleyhi ve sellem'in yüz çevirdikçe, çevrildiği tarafa gitti ve bu sözü tekrar etti. Nebi sallallahu aleyhi ve sellem'in yüz çevirmesinin sebebi, adamlarından birinin kalkıp onun boynunu vurmasını istiyordu. Çünkü onu emin kılmamıştı. Kimsenin kalkmamasını görünce, Osman Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'e kapanarak başını öpmeye başladı ve "Ey Allah'ın Resûlü! Ona baiat et, feda olayım babam ve annem" diyordu. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, "Evet" dedi. Sonra ashabına dönerek, "Sizin içinizden biri bu köpeğin –veya "fasık" demişti– başını kesip kalmaz mı?" dedi.
Abbad bin Bishr, "Ey Allah'ın Resûlü! Bana işaret etmedin mi? Seni hakla gönderene yemin ederim, ben her taraftan senin bakışını takip ediyorum, ümidi var ki bana işaret edeceksin de onun boynunu vurayım" dedi. Bazıları bunu Ebü'l-Yesr'in dediğini, bazıları Ömer bin Hattab'ın dediğini söylerler. Herhalde hepsi bunu söylemişler. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, "Ben işaretle adam öldürmem" dedi. Bazıları, Nebi sallallahu aleyhi ve sellem'in o gün, "Peygamberin gözleriyle hain bulunmaz" dediğini söylerler. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem onunla İslam'a baiat etti.
Bundan sonra Abdullah, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'i gördüğü her vakit ondan kaçardı. Osman, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem'e, "Babam ve annem feda olayım, Abd'in oğlunu görseydin, seni her gördüğü vakit senin yanından kaçıyor" dedi. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem gülümsedi ve "Ona baiat etmedim ve onu güvenliğe almadım mı?" dedi. Osman, "Evet, Ey Allah'ın Resûlü! Lakin onun İslam'da işlediği büyük günâhı hatırlamaktadır" dedi. Nebi sallallahu aleyhi ve sellem, "İslam ondan evvel olanları yok eder" dedi. Osman Abdullah bin Saad'a geri dönüp bu haberi verdi. O da bundan sonra insanlarla birlikte Nebi sallallahu aleyhi ve sellem'e selam vermeye gelmeye başladı.
6880- Dedi: Bize muhaddis Muhammed bin Ömer haber verdi. Dedi: Bize Üsame bin Zeyd el-Leysî hadis verdi. Yezîd bin Ebî Habîb'den rivayeti vardır ki: Amr bin el-Âs, Osman bin Affan'ın Mısır'daki valisi idi. Onu haraçtan azl etti; namaz ve ordu işlerine devam ettirdi. Abdullah bin Saad bin Abi Sarh'ı haraç işine memur etti. Aralarında husumet çıktı. Abdullah bin Saad, Osman'a: "Amr bin el-Âs haraç işinde bana muhalefet etti" diye yazı gönderdi. Amr bin el-Âs de Osman'a: "Abdullah bin
Yapay zekâ destekli tercümedir; ilmî çalışmalar için aslına başvurunuz.