ذكر حديث آخر بمعنى ما ذكره ابن حبان (5/5)

İbn Hibban'ın zikrettiği manada başka bir hadis zikri (5/5)

Her halükârda bu, salih kişinin zürriyetinde korunduğuna delalet eder, Allah kendisinden yardım istenendir.

Yüce Allah'ın "Rabbinden bir rahmet olarak" sözü, onun bir peygamber olduğuna, hiçbir şeyi kendi arzusuyla değil Rabbinin emriyle yaptığına delildir; öyleyse o bir nebidir. Bazıları resul olduğunu, bazıları da veli olduğunu söylemiştir.

Bundan daha da garibi, onun bir melek olduğunu söyleyenlerin görüşüdür.

Derim ki: Ondan daha garip olanı, onun Firavun'un oğlu olduğunu söyleyenlerdir. Bazıları da onun, dünyaya bin yıl hükmeden Dahhâk'ın oğlu olduğunu söylemiştir.

İbn Cerir dedi ki: Ehl-i Kitab'ın cumhurunun görüşü, onun Efridun zamanında yaşadığı yönündedir. Denildiği üzere o, Zülkarneyn'in öncü kuvvetlerinde bulunmuştur; Zülkarneyn'in Efridun olduğu söylenir. Zülfaras ise Halil (İbrahim aleyhisselam) zamanında yaşayan kişidir.

Onun hayat suyundan içerek ebedî hayat bulduğunu ve hâlâ yaşadığını iddia etmişlerdir.

Bazıları onun, İbrahim'e iman edip Babil topraklarından onunla birlikte hicret edenlerin evladından biri olduğunu söylemiştir.

Bazıları adının Melkân olduğunu, bazıları İremya bin Halkıya olduğunu, bazıları da onun Sebâsib bin Behrâsib zamanında bir nebi olduğunu söylemiştir.

İbn Cerir dedi ki: Efridun ile Sebâsib arasında, neseb ilminde bilgisi olan hiç kimsenin bilmezlikten gelemeyeceği kadar uzun devirler geçmiştir. İbn Cerir dedi ki: Doğrusu onun Efridun zamanında yaşadığı ve Musa aleyhisselam'a yetişinceye kadar hayatta kaldığıdır.

Musa'nın peygamberliği, Fars krallarından Efridun'un oğlu Ebrec'in soyundan gelen "Menûşehr" zamanına denk gelmiştir. Dedesi Efridun'dan sonra ahdi gereği krallık ona intikal etmişti ve o adil bir hükümdardı.

O, hendekler kazan ilk kişi ve her köyde bir dihkan (yönetici) tayin eden ilk kişidir. Hükümdarlığı yaklaşık yüz elli yıl sürmüştür.

Denildi ki: O, İshak bin İbrahim'in soyundandır.

Ondan, aklı hayrete düşüren, dinleyeni şaşırtan güzel hutbeler ve beliğ, faydalı, fasih sözler nakledilmiştir; bu da onun Halil'in (İbrahim'in) soyundan olduğuna delalet eder. Doğrusunu en iyi Allah bilir.

Yüce Allah şöyle buyurmuştur:

"Hani Allah peygamberlerden şöyle söz almıştı: Andolsun, size Kitap ve hikmet verdim; sonra size, yanınızda bulunanı doğrulayıcı bir peygamber geldiğinde, ona kesinlikle iman edeceksiniz ve ona kesinlikle yardım edeceksiniz. Allah, 'Bunu kabul ettiniz mi ve bu ağır ahdimi üzerinize aldınız mı?' dedi. Onlar, 'Kabul ettik' dediler. Allah, 'Öyleyse şahit olun, ben de sizinle beraber şahit olanlardanım' dedi."

Böylece Allah, her peygamberden, kendisinden sonra gelecek peygambere iman edip ona yardım etmesi üzerine söz almıştır. Bu, Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem'e iman etmeyi ve ahdi zorunlu kılmaktadır, çünkü o peygamberlerin sonuncusudur. Dolayısıyla ona yetişen her peygamberin ona iman etmesi ve ona yardım etmesi gerekli olmuştur. Şayet Hızır, Peygamber'in zamanında hayatta olsaydı, ona tabi olmak, onunla bir araya gelmek ve ona yardım etmek dışında bir seçeneği olmazdı; Bedir günü, tıpkı Cebrail ve meleklerin büyüklerinin sancağı altında bulunduğu gibi, o da onun sancağı altında bulunanlardan olurdu.

Hızır aleyhisselam'ın en son mertebesi, ki doğrusu da budur, bir nebi olmasıdır; ya da denildiği gibi bir resul, ya da bahsedildiği gibi bir melektir.

Her ne olursa olsun, Cebrail meleklerin başıdır ve Musa, Hızır'dan daha üstündür. Eğer Musa hayatta olsaydı, Muhammed'e iman etmek ve ona yardım etmek üzerine olurdu; birçok grubun söylediği gibi Hızır bir veli ise, durum ne olur? O halde onun da peygamberliğin genel çağrısı kapsamına girmesi daha da