آداب العالم

Âlimin Âdâbı

Eğer âlim isen, âlimin âdâbı şunlardır: Sabırlı olmak, hilme bağlı kalmak; heybetle, vakar hâliyle ve başı öne eğik olarak oturmak; zâlimleri zulümden alıkoymak için onlara karşı olan hâricinde, bütün kullara karşı büyüklenmeyi terk etmek; toplantılarda ve meclislerde tevazuu tercih etmek; şaka ve latifeyi bırakmak; öğrenciye şefkatle davranmak; küstahlık edene karşı sabırlı davranmak; anlayışı kıt olanı güzel bir yönlendirmeyle ıslah etmek, ona kızıp öfkelenmemek; "bilmiyorum" demekten çekinmemek; soru sorana yönelmek ve sorusunu iyi anlamaya çalışmak; delili kabul etmek, hakka boyun eğmek ve bir yanılgı olduğunda hakka dönmek; öğrenciyi kendisine zarar verecek her ilimden alıkoymak; faydalı ilimle Allah Teâlâ'nın rızasından başka bir şey istemekten onu men etmek; öğrenciyi, ayn farzını (kişisel yükümlülüğü) tamamlamadan önce kifâye farzıyla meşgul olmaktan alıkoymak. Kişinin kendi üzerine düşen ayn farzı ise, zâhirini ve bâtınını takvâ ile ıslah etmesidir. Öğrencinin önce âlimin amellerine uyması, sonra da sözlerinden faydalanması için, âlim önce kendi nefsini takvâ ile hesaba çekmelidir.